Begin 2025, Michel telt het geld dat hij na een jaar hard werken heeft verdiend in 2024. Michel heeft vele multifunctionele potten en pannen verkocht die hij invoert vanuit Finland. Zijn activiteit als planner van avontuurlijke vakantie in Siberië heeft eveneens goed gewerkt. Reizigers lieten zich niet ontmoedigen door mogelijke geopolitieke spanningen. Uiteindelijk kon Michel op het einde van de zomer een uitzonderlijke hoeveelheid Belgische blauwe bosbessen verkopen aan hongerige consumenten. Inderdaad, hij verkende elke dag de Ardense bossen, om vervolgens zijn oogst te verkopen op allerlei markten. 1.000.000 euro, dat is wat Michel kon verdienen dankzij zijn werk in 2024. Laten we eerst benadrukken dat hij eigenlijk 1.210.000 had verdiend, maar dat hij, als eerlijke man, al zijn activiteiten heeft onderworpen aan 21% BTW. Michel werkt alleen, buiten elke vennootschapsvorm. Het is wellicht dat laatste punt, en het feit dat fiscaliteit niet zijn sterkste punt is, dat ervoor zullen zorgen dat hij wat verrassingen tegemoet zal gaan. Hij heeft hard gewerkt en heeft geen tijd gehad om na te denken over het concept van fiscale optimalisatie.
de Kerk Michel heeft besloten om tot rust te komen in 2025. Hij meent dat hij dit verdiend heeft en beslist dus om zijn geld te gebruiken. Eerst en vooral, als eerlijke man, geeft hij zijn inkomsten aan om belast te worden als natuurlijke persoon. Op 1.000.000 euro behoudt hij uiteindelijk, na aftrek van een belasting van 491.172,50 euro, een som van 508.827,50 euro. Sommigen zullen opmerken dat Michel zijn beroepskosten had kunnen aftrekken om minder belastingen te betalen. Inderdaad, maar Michel is zoals gezegd niet vertrouwd met fiscaliteit. Daarnaast hebben wij abstractie gemaakt van de sociale bijdragen die Michel gedurende het hele jaar 2024 heeft moeten betalen in zijn hoedanigheid van zelfstandige ondernemer. Deze bijdragen lopen op tot zo’n 20% van de inkomsten. Deze versimpelde oefening had dus nog meer ten nadele van onze vriend kunnen gemaakt worden. Daar hij enkel van ronde cijfers houdt, beslist Michel om 8.827,50 euro te geven aan de kerk waar hij elke zondag naartoe gaat. Het gebouw is in slechte staat en deze gift zal de situatie dus enkele ten goede komen.
500.000 euro, de som die Michel overhoudt na de belasting van zijn inkomsten. Michel beslist vervolgens om een appartement te kopen in Brussel, voor een prijs van 250.000 euro, de mediaanprijs voor dergelijk goed in 2023. Laten we meteen benadrukken dat Michel al een klein huisje had en dus niet kan genieten van verlaagde onroerende belastingen. Inderdaad, wie een onroerend goed koopt, betaalt belastingen. Eerst betaalt Michel 12,5% registratierechten. Vervolgens komt de notaris tussen, wat de aankoopkosten doet oplopen tot 15% van de waarde van het goed. Michel moet dus 287.500 op tafel leggen voor de aankoop van het appartement. Michel houdt dus 213.500 over na de aankoop van zijn tweede onroerend goed. Om zich een stabiel inkomen te garanderen, verhuurt hij zijn appartement. De belasting van inkomsten uit woninghuur zal hier niet behandeld worden, daar het ons te ver zou leiden. Laten we toch benadrukken dat Michel een vastgoedkantoor zou kunnen nodig hebben, geconfronteerd zal worden met het voorkeurrecht, lange wintermoratoria, het welbekende kadastraal inkomen, indexsprongen, etc. In de toekomst zal Michel uiteraard geen onroerende voorheffing kunnen vermijden, de belasting op het loutere eigendomsfeit van een onroerend goed. Deze jaarlijkse belasting, die van meerdere factoren afhangt, zal ongetwijfeld viercijferig zijn.
Opnieuw houdt onze sympathieke vriend eraan om bedragen af te ronden. Voor 13.500 euro nodigt hij heel zijn familie uit op restaurant: ouders, broers en zussen, tantes en achterneefjes. Een deel van de prijs van het festijn wordt gevormd door de BTW, 21% op dranken en 12% op bereide gerechten. De genodigden drinken veel en eten weinig, waardoor de gemiddelde BTW uiteindelijk 20% bedraagt, en dus 2.250 euro. De belastingketen is nog niet af, daar de uitbater van de horecazaak, die 11.250 euro exclusief BTW heeft verdiend, belast zal worden op zijn eigen inkomsten. Iedere monetaire operatie veroorzaakt inderdaad een tussenkomst van de Staat, die een graantje wil meepikken, en uiteindelijk werkt als een onweerstaanbare concentrische kracht. 200.000 euro, dat is de som die Michel overhoudt na zijn gift aan de kerk, de aankoop van zijn appartement, en zijn familiefestijn. Hij beslist vervolgens om een elektrische wagen te kopen met een stevige batterij, daar hij lang ononderbroken wil kunnen doorrijden. Een laadpaal vinden moet voor hem geen zorg zijn. Hij anticipeert ook het geplande verbod op thermische wagens vanaf 2035 in Brussel. Michel koopt uiteindelijk een Tesla Model 3 voor een prijs van 50.000 euro, met een reële autonomie van ongeveer 500 kilometer. Op de aankoopprijs betaalt Michel uiteraard 21% BTW en dus 8.677,69 euro. Vervolgens zal een belasting op inverkeerstelling door hem verschuldigd zijn. Laten we uiteindelijk de belastingen op de verbruikte elektriciteit niet vergeten.
Met zijn 150.000 euro, zijn appartement en zijn Tesla, wil Michel zich ook voor de toekomst veiligstellen. Hij weet dat de inflatie de laatste tijden hoog was en wil zijn cash niet aan de ontwaarding door de tijd blootstellen. Hij heeft gemerkt dat goud een mooi historisch rendement opleverde en het inflatierisico kon indijken. Michel wil echter niet zoals de rest doen en heeft de indruk dat zilver, een andere metaalsoort, goud te lang mocht onderpresteren. Inderdaad, de goudkoers zit op een historische hoogte, terwijl zilver de piek van 2011 nog niet heeft overstegen. Hij koopt dus tientallen kilo’s zilver, in de vorm van staven die hij thuis zal bewaren, ter waarde van 60.500 euro. Enkel wanneer hij thuiskomt, beseft hij dat zijn kasbon 21% BTW vermeldt voor de aankoop van de staven. Het is inderdaad zo dat de aankoop van fysieke zilveren staven, in tegenstellen tot goudstaven, onderworpen wordt aan de BTW. Exclusief BTW had de aankoop slechts 50.000 euro gekost. Michel houdt dus 89.500 euro over. Van die som plaatst hij 50.000 euro op een bankrekening voor zijn dagelijkse uitgaven, eventuele reizen, of geschenken. De rest investeert hij op de beurs. Hij koopt Belgische aandelen ter waarde van 39.500 euro. Van dat bedrag zal een beursbelasting van 138,25 euro naar de Staat gaan (0,35%). Eventuele dividenden die hij zal krijgen van de ondernemingen waarvan hij nu aandeelhouder is, zullen in de regel belast worden ter hoogte van 30%, daar deze roerende inkomsten zijn.
Uiteindelijk heeft Michel op zijn miljoen 550.238,44 euro belastingen betaald aan de Belgische Staat. We maken hierbij abstractie van de 210.000 euro BTW op zijn beroepsinkomsten die hij in de loop van het jaar 2024 reeds betaalde. Hij zal daarbovenop nog de jaarlijkse onroerende voorheffing moeten betalen voor zijn appartement, en eventuele belastingen op zijn nieuwe wagen. De conclusie is dat, in België, hard werken voor de Staat meer loont dan voor de werker zelf. De enige manier om dit (deels) te verhelpen is fiscale optimalisatie. Echter, zelfs optimalisatie kan soms verrassingen brengen, zoals de recente saga van de fiscale hervorming rond auteursrechten ons leerde. Wie vandaag veilig denkt te zijn, zal morgen mogelijks verbitterd terugkijken. Is het tenslotte niet spijtig om allerlei min of meer complexe constructies te scheppen om een groter deel van de vrucht van het werk te behouden? Zou al onze energie niet gewoon in ons werk zelf geïnvesteerd moeten worden, eerder dan in fiscale of administratieve planning? De belasting dient in België nobele doelen: een van de beste systemen inzake gezondheidszorg, kwalitatieve infrastructuren, solidariteit tussen burgers. Echter, het is zoals steeds een kwestie van evenwicht. Er bestaat een gulden middenweg tussen het afschaffen van de eigendom, algeheel communisme, en het ontbreken van enige verdeling van rijkdom, of een zekere vorm van libertarisme. De Belgische Staat moet erop waken dat deze middenweg niet al te veel naar één of andere kant neigt.
Het verhaal van Michel is nog niet af, en eindigt spijtig genoeg op tragische wijze. 10 jaar voor zijn dood verhuisde hij naar de Ardennen om te genieten van de natuur en de eenvoudige zaken. Op zijn doodsbed kon hij nog een testament opmaken, waarbij hij al zijn bezittingen doorgaf aan zijn neefje Freddy. Freddy was de laatste die een bloedband deelde met hem. Michel was er uiteindelijk in geslaagd zijn miljoen te behouden. De som bestond ten tijde van zijn overlijden uit een prachtig stenen huis ter waarde van 750.000 euro en een bankrekening waarop een bedrag van 250.000 euro stond. Op schandelijke wijze belast de Wallonië erfenissen zeer hard. Voor een neefje in de hoedanigheid van Freddy lopen de belastingschijven op tot 70%. Op 1.000.000 euro, bedroegen de door Freddy betaalde successierechten uiteindelijk 659.375 euro. Gedwongen door de te betalen rechten, verkocht Freddy het mooie landgoed. Een leven vol zweet en tranen, afgepakt zonder enige schroom. De verkiezingen die plaatsgevonden hebben tijdens dit jaar 2024 moeten onze beleidmakers in staat stellen ons Belgisch fiscaal systeem opnieuw in evenwicht te brengen. Moeite, inspanning en werk mogen niet rijmen met bestraffing. Integendeel, deze waarden dienen geluk en vrede voort te brengen.
Ter nagedachtenis van Michel
Een vrije bijdrage van Matthias Deboeck
19 augustus 2024